‘Niet om geld en macht, maar om waarden’

Botsende waarden? (overgenomen van http://www.pakistani.im)

‘Het nieuwe gevecht tussen oost en west gaat niet om geld of macht, maar om waarden’, stellen de initiatiefnemers van het nieuwe discussieplatform Jalta.nl in De Volkskrant van 18 september 2014.

Inderdaad. Op het eerste gezicht heel wat zinniger dan het geëmmer van Wouter Bos in dezelfde krant, die stelt dat ‘hun’ nog niet zo ver zijn als ‘wij’. Of de verzuchting van Frans Timmermans dat de halve wereld boos op ‘ons’ is, omdat onze vrije manier van leven zoveel meer te bieden zou hebben dan de hunne. Hoewel het natuurlijk óók gaat om geld en macht, om grondstoffen en voedsel.

De beide initiatiefnemers hebben intussen een flinke reputatie opgebouwd. De evangelische liberaal Joshua Livestro is de oprichter van het conservatieve blog De Dagelijkse Standaard, waar de strijdbijl dagelijks naakt op tafel ligt. En GeenStijl-publiciste Annabel Nanninga, die volgens eigen zeggen ‘geen boodschap aan gekwetsten’ heeft, hoeft ook niet over haar negatieve karma te klagen. Hier wordt ik geloof ik niet vrolijker en al helemaal niet wijzer van.

Toch nog maar eens de H.J. Schoo-rede van Frans Timmermans nagelezen. Niet altijd met instemming, soms met grote vraagtekens, maar wel met plezier. Een doordachte visie van een bevlogen politicus die de mensen centraal blijft stellen.

En Timmermans heeft gelijk: het gaat om een manier van leven, misschien niet altijd op de manier zoals hij het schetst – het begint immers altijd met inkeer en innerlijke vrijheid. Maar de compassie staat daarin centraal en de waarden die wij lichtvaardig ‘Europees’ noemen (democratie, mensenrechten, geloofsvrijheid en individuele verantwoordelijkheid), weerspiegelen de leerweg die de hele mensheid met vallen en opstaan doorloopt. Of we het nu hebben over de vijf zuilen en de tien geboden of over – wat dichter bij mij staat – de zes deugden en het achtvoudige pad.

Het gaat om een manier van leven, ingebed in diepere waarden die niet zomaar pasklaar uit de hemel komen vallen, maar die wij in verdiept contact met onszelf, met de ander en met elkaar tot ontwikkeling brengen. Iedere stem wil gehoord worden, ieder lichaam telt, ieder ziel weegt even zwaar – en de sleutel tot deze inzichten ligt in ons diepere zelf. Zo vertaal ik deze diepere waarden maar even. En als je dat realiseert, weet je ook dat gemakzuchtige kritiek op de ‘Westerse’ waarden uiteindelijk de grondslag van ieder vreedzaam samenleven, van menselijke waardigheid en innerlijke keuzevrijheid aantast.

In de nieuwe Koude Oorlog komen zulke diepere waarden gemakkelijk onder druk te staan. Het eigen gelijk gaat zwaarder tellen. De snel gekwetste ego’s vinden dankbaar onderdak in pasklare ideologieën en retorische arena’s, waarin de eigen stem alleen nog op de versterkte echo van gelijkgezinden stuit. Werkelijke belangen – conflicten om grondstoffen, voedsel, geld en macht – verhullen zich in botsende wereldbeelden, die al te gretig door partijdige veelschrijvers omarmd worden. De ellende zit ‘m niet alleen bij de Lievestro’s en hun rechtse vrienden. Ook in de ‘alternatieve’ media is men vaak zo verblind door zelfhaat en afkeer van de ‘Westerse’ waarden, dat het autoritaire wereldbeeld van de tegenstander klakkeloos wordt overgenomen – zonder diens eigenbelang daarbij nog duidelijk te kunnen zien. En dat alles is zorgelijk. Om Timmermans te citeren:

‘In de grote schatkamer van menselijke kennis – het internet – raakt goede journalistiek vermengd met slechte propaganda’.

Daar kunnen Livestro en Nanninga wat mij betreft nog een puntje aan zuigen.

Advertenties

Over Otto S. Knottnerus

Historisch-socioloog grensoverschrijdend historicus
Dit bericht werd geplaatst in Boeddhisme / Buddhism, Politiek / Politik / Politics en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s